Sieraden Winkel

    Exposities en Beurzen

    Goede Doel

    Zoeken in Winkel

    Facebook

    Turkoois Special

    Over geschiedenis, soorten, kwaliteiten en behandelingen

    Geschiedenis
    Turkoois is een van de meest gewilde en gewaardeerde edelstenen (half edelsteen) sinds mensenheugenis.
    Turkoois ontstaat daar waar veel koper in de grond zit. Het is een zogenaamd gehydrateerd koper-aluminium-fosfaat en wordt als secundair mineraal gewonnen uit kopererts. Op de schaal van Mohs heeft Turkoois een hardheid van ca. 5 of 6, wat vrij zacht en krasbaar is.

    Diverse soorten Turkoois - Kleurrijke Wereld SieradenAfhankelijk van de hoeveelheid koper en ijzer kleurt de Turkoois meer groen of blauw. Een hoger kopergehalte geeft de steen een blauwere kleur, meer ijzer geeft een groenere kleur.
    Chinese en Tibetaanse Turkoois is over het algemeen groener dan de Amerikaanse en Mexicaanse turkoois soorten, hoewel in Nevada ook bekende groene Turkoois wordt gewonnen, zoals ook specifieke soorten in Mexico.

    Alle oude beschavingen kenden de steen, van de Mesopotamiërs tot Egyptenaren en de volkeren uit de Indus beschaving, die naast Lapis Lazulli en Kornalijn (Carneool) de Turkoois enorm waardeerden. In Egyptische graftombes daterend van ruim 5 tot 6 duizend jaar voor Christus werden juwelen teruggevonden rijkelijk bezet met Turkoois en Lapis Lazulli.
    Precolumbiaanse volkeren als de Tolteken en Azteken kenden de steen een paar honderd tot 1000 jaar na de jaartellingen en al snel zetten vele Indianen volkeren de traditie en betekenis van Turkoois voort. Het gebruik van Turkoois in juwelen is voor Indianen nog steeds belangrijk.
    Voor Tibet en China gaat de geschiedenis terug tot ergens 1000 jaar voor Christus, hoewel de Chinezen in eerste instantie de Turkoois importeerden vanuit omliggende regio’s (Perzië, Tibet, Mongolië).
    In Europa werd de steen pas veel later gewaardeerd, zo ergens rondom of in de late Middeleeuwen. De Venetianen, handelaren en glasmakers in die tijd, brachten de steen mee vanuit Turkije en Perzië. Pas ergens in de jaren 1700 en 1800 kende de steen zijn echte populariteit in West Europa.

    De oudste Turkoois vindplaatsen zijn die in het oude Perzië (Iran) en het Sinai schiereiland (het schiereiland bij Egypte dat Azië en Afrika verbindt). Het centrum van meerdere mijnen in Iran bevond zich (en nog) rondom de plaats Nishapur, in het Noordoosten van het land. De beste en meest blauwe Turkoois kwam hier eeuwenlang vandaan en tot de eind 19e eeuw en begin van de 20ste eeuw was dit de Turkoois standaard. De term “Perzische turkoois” wordt tegenwoordig nog gebruikt om een blauwe kleur of beste kwaliteit aan te geven.

    Sinds de vorige eeuwwisseling (1800-1900) begon de Amerikaanse Turkoois steeds belangrijker te worden. Er werden veel nieuwe vindplaatsen en mijnen gevonden of heropend in het Westen en Zuid Westen van Amerika en de productie werd in die tijd enorm. De kwaliteit van de Amerikaanse Turkooizen deed niet onder voor de meest fijne Turkoois uit Iran. Langzaam aan werd de Perzische Turkoois naar de achtergrond gedrukt.

    Huidige tijd
    De huidige markt bestaat voor ca. 80 tot 85% uit Chinese Turkoois, nog maar een kleine 20% procent is van Amerikaanse (South-West)- en Mexicaanse origine. Minder bekende vindplaatsen zijn Brazilië, Afghanistan en Australië.
    Turkoois uit Iran, nog steeds de meest kostbare soort, is nauwelijks nog verkrijgbaar en voor het gros van de mensen onbetaalbaar.
    Blauw groene Turkoois - Kleurrijke Wereld Sieraden
    De Amerikaanse en Mexicaanse soorten zijn over het algemeen ook niet goedkoop en duurder dan de Chinese soorten, simpelweg omdat het Amerikaanse aanbod steeds kleiner wordt. Chinese Turkoois kan echter ook zeer prachtig zijn, en veelal de grotere ronde vormen of rondel-vormen zijn juist weer de duurdere.

    Belangrijke gebieden en mijnen in onze tijd en kort verleden tijd zijn:

    China/Tibet: Buthan (in voormalig Tibet), de Ma’ashan mijn ten Noordwesten van Shanghai en de Hubei provincie is de grootste producent van Turkoois op dit moment.

    Verenigde Staten en Mexico: Bisbee (Arizona), Cerrilos (diverse mijnen en 1 van de oudste vindplaatsen – New Mexico), Blue Gem (meerdere mijnen – Nevada), Dry Creek (Nevada), Lander (Nevada), Kingman (Arizona), Royston (Nevada), Emerald Valley (Nevada), Castle Dome (Arizona), Morenci (Arizona), Nacozari (Sonora Mexico), Campo Frio (Sonora Mexico), Sleeping Beauty (Arizona)

    Kwaliteit en bewerkingen
    Het is in onze moderne tijd bijzonder lastig te zeggen en te zien hoe de kwaliteit van een Turkoois steen is. Tegenwoordig zijn allerlei bewerkingen al heel ‘normaal’ geworden en hierdoor valt het niet heel gemakkelijk meer te beoordelen.

    Als het gaat om kwaliteit zoals dat vroeger gewoon was, moeten we die beoordeling al gauw overlaten aan specialisten. We komen dan uit op Turkoois soorten uit het verzamelaarscircuit of van oude partijen, die onbehandeld zijn en afkomstig van gerenommeerde mijnen die vaak niet meer in productie zijn. Bisbee, Morenci, Blue Gem en Lander Turkoois zijn namen die vaak worden genoemd als het gaat om deze top kwaliteit Turkoois.

    De hardheid, kleur (“robin-egg blue” – roodborst eitjes blauw tot hemelsblauw), meer dan perfect geslepen en gepolijst, geen insluitsels/matrix of juist wel met de karakteristieke matrix van een bepaalde Turkoois soort, en tenslotte de glans/luster (diepte van kleur en glans op het oppervlak en naar binnen toe) wordt dan beoordeeld. Ook de bekendheid en reputatie van een mijn en Turkooissoort spelen een rol.
    Deze bijzondere soorten/kwaliteiten tref je gewoon niet zo maar meer aan.
    Onbehandelde Turkoois van een hoge kwaliteit bestaat eigenlijk niet meer op de gangbare markt, en is enkel verkrijgbaar en weggelegd voor verzamelaars, Turkoois specialisten of heel gerenommeerde juweliers.

    Schrik niet: slechts 3% tot 5% van alle tegenwoordige Turkoois is niet behandeld. Alle andere 95% is op een of andere manier behandeld. Overigens geldt dat tegenwoordig voor vele edelstenen/halfedelstenen. Ook de nu bekende en gewaardeerde Turkoois mijnen geven gewoon toe dat hun Turkoois grotendeels wordt behandeld in de vorm van ‘stabilisatie’, en het wordt dan ook gewoon gezien als ‘natuurlijk’.

    Niet alleen de meer betaalbare prijs, maar ook de duurzaamheid en hardheid die het met zich meebrengt is voor veel mensen een punt van motivatie om gestabiliseerde of anderszins bewerkte Turkoois te kopen. Natuurlijke en ‘onbewerkte’ Turkoois heeft als nadeel dat het alle huidvetten, olie, e.d. in zich opneemt en langzaam van kleur (donkerder) verandert. De bewerkte versies doen dat niet/veel minder.

    De reden dat Turkoois wordt behandeld is simpel: 97%-95% die gevonden wordt is gewoonweg te zacht om überhaupt tot steen te slijpen, te polijsten en te doorboren met een kralengat.

    Het is een zeldzaamheid dat echt pure en heel harde Turkoois nog wordt gevonden tijdens het mijnproces. Wanneer dat gebeurt, wordt direct de hele mijnproductie (of deel erom heen) stilgelegd, en de mijnverantwoordelijke zal er alles aan doen om dat stuk steen/rots heel voorzichtig te ontdoen van allerlei inkapsels en het prestige stuk Turkoois te behouden. Dit kan dan wel dagen/weken duren voor een dergelijk stuk geheel is ontmanteld.

    Waar we tegenwoordig beter navraag op moeten doen is welke bewerking de Turkoois heeft gehad, gebied van herkomst/mijn en de bijhorende kleur en matrix die van belang en waarde is en past bij een bepaalde soort. Deze factoren zijn (als het goed is) bepalend voor een waarde en bijbehorende prijs.

    Chinese Heishi Turkoois - Kleurrijke Wereld SieradenHet is al lang niet meer zo dat Turkoois helemaal hemelsblauw moet zijn; er zijn bepaalde soorten die worden geprezen juist om hun groene kleur en die heel wat waardevoller kunnen zijn dan een super blauwe kleur. Soms is de combinatie van blauw en wat groen in 1 steen juist waardevol. En als het gaat om insluitsels en matrix heeft elke soort weer zijn eigen karakteristiek. Sommige soorten moeten juist een bepaalde kleur matrix hebben, andere een heel regelmatig ‘spider-web’ (spinnenweb). Sommige soorten worden geprezen om hun bijna egale kleur met weinig matrix, zoals Sleeping Beauty en Nacozari. Ook de vorm en formaat van een steen spelen uiteraard mee. Een grotere (gewicht/karaat) steen is meer waard en vaak zijn de ronde of rondel-vormen meer waardevol. Let wel: dat geldt niet voor alle soorten, sommige soorten kennen alleen kleine stenen (of produceren enkel nog kleinere stenen omdat de mijnen uitgeput raken), en dan zijn ruwere vormen of hele kleine disks weer beter.

    Het is jammer dat veel van de handelaars niet eens meer weten of kunnen/willen aangeven waar hun Turkoois vandaan komt en vooral welke bewerking het heeft ondergaan. De Chinese Turkoois had wat dat betreft langere tijd een slechte naam.

    Veel mensen worden een beetje onrustig als ze merken dat Turkoois is ‘bewerkt’.

    Zoals gezegd, slechts 3%-5% is onbewerkt. Bij ‘gestabiliseerd’ wordt al gauw gedacht dat de steen is gekleurd of nog erger, dat de stenen geperst zijn uit diverse soorten of andere steensoorten.

    Gelukkig zijn er nog steeds betrouwbare leveranciers die je kunnen vertellen hoe het zit. Zolang je als koper weet wat je koopt is het natuurlijk goed en heb je een eigen keuze of je iets koopt of niet.

    Hieronder tref je een kort overzicht van diverse soorten bewerkingen die gangbaar zijn en die internationaal worden toegepast:

    Natuurlijke Turkoois: de meest harde soort Turkoois, wordt gewonnen, gespleten, getrommeld, geslepen en gepolijst en is meteen goed genoeg om verwerkt te worden in een juweel. Vaak is deze soort dan gezet als cabochon in een zilveren of gouden hanger. In een enkel geval worden nog strengen met Turkoois kralen in natuurlijke vorm aangeboden, maar ze zijn gewoonweg heel prijzig, dan wel vaak van kleiner (tot heel klein) formaat.

    Geïmpregneerde of gestabiliseerde Turkoois: zachtere Turkoois die onder hoge druk ingespoten is met een heldere epoxy substantie. De substantie wordt geabsorbeerd door de steen en het geeft de steen meer hardheid en duurzaamheid. Tevens wordt de kleur hierdoor wat intenser en wordt behouden voor de toekomst. Deze behandeling is meer dan gangbaar en er is hele mooie gestabiliseerde Turkoois te koop. Deze Turkoois wordt vaak foutief als “Natuurlijk” bestempeld, maar het is wel een gangbare stempel; er is immers enkel een versteviging toegevoegd. Een betere term zou zijn “Natuurlijke kleur” of “Ongekleurde”- Turkoois.
    Let wel: gestabiliseerde Turkoois is in geen geval ‘bijgekleurde/gekleurde’ Turkoois. Hier ontstaat soms veel verwarring; mede omdat sommige leveranciers ook bijgekleurde Turkoois rekenen onder ‘gestabiliseerd’. Vraag bewerkingen dus altijd goed uit.

    Behandelde Turkoois: zachtere Turkoois of kalk Turkoois die evenwel gestabiliseerd is, maar in plaats van met een heldere epoxy substantie, gebeurt dat met een gekleurde substantie. De kleur van deze Turkoois lijkt al wat kunstmatiger en egaal.

    Gereconstrueerde Turkoois: kalk Turkoois van slechtere tot heel slechte kwaliteit dat verpulverd is tot poeder, vervolgens met epoxy substantie en kleurmiddel wordt ingespoten en tenslotte tot blokken wordt geperst. Daarna worden de blokken versneden in allerlei fancy vormen. Met de nog meer moderne methodes wordt soms ook wel kwartspoeder toegevoegd, dat een goede menging met Turkoois geeft, en zorgt voor extra hardheid.

    Magnesiet - Kleurrijke Wereld SieradenImitatie: geverfde Howliet of Magnesiet (beide witte halfedelsteen soorten), ofwel van poederkwaliteit die met een van de bewerkingen als hierboven tot blokken wordt geperst en moet doorgaan als Turkoois. Een veel gezien imitatie Turkoois is Magnesiet in zijn mooie ‘hersen’ vorm, gekleurd tot Turkoois. Het lastige is: er zijn ook echte Turkoois soorten die deze ‘hersen’ vorm hebben. Het is jammer dat Magnesiet vaak wordt misbruikt en omgetoverd tot zogenaamde “echte Turkoois”; de steen is prachtig van zichzelf en moet vooral als zodanig worden aangeboden.Soms wordt ook wel de mooie Malachiet (donker groene edelsteen) als Turkoois verkocht dan wel zodanig aangepast en gemaakt tot Turkoois. Goedkopere en kant-en-klare sieraden worden ook wel gemaakt van een heel dun laagje (geperst/gekleurd) Turkoois of zelfs een imitatie Turkoois en wordt op een meer stevige andere steen bevestigd met expoxy.
    In het slechtste geval bestaan er ook nog plastic versies, bestaande uit pure en gekleurde epoxy substanties die moeten doorgaan voor Turkoois.

    Kleurrijke-Wereld-Sieraden
    De Turkoois stenen die in de collecties van Kleurrijke Wereld verwerkt zijn, zijn alle gestabiliseerd – een gebruikelijke en beste vorm ná puur onbehandeld -, en 100% gegarandeerd niet bijgekleurd. Ook de Chinese Turkoois is door leveranciers bevestigd als gestabiliseerd en niet-bijgekleurd.

    Een mooi sieraad van Turkoois met de betere soorten en kleuren is over het algemeen niet goedkoop. Zeker niet als die ook nog gecombineerd is met mooi en zwaarder zilver (of in het geval van Kleurrijke Wereld soms ook wel met brons).

    Kleurrijke Wereld voegt er nog wat aan toe met een anders-dan-anders ontwerp en/of in combinatie met andere bijzondere of zeer exclusieve materialen. Het liefst zijn de stenen wat groter of verwerkt in een wat opvallender exemplaar, bijvoorbeeld in meerdere strengen.

    Een mooi Turkoois sieraad koop je voor het leven: het blijft zijn waarde houden en die wordt (gegarandeerd) alleen maar meer.

    Ga hier naar:
    – info over de werking van Turkoois (fysiek, mentaal, spiritueel)

    Boekentip:

    N.b. Voorgaande informatie in deze Turkoois Special is veelal de meer simpele en algemene informatie over Turkoois; voor iedereen toegankelijk en leesbaar. Wil je meer inhoudelijke informatie, dan is hier een boekentip:
    Turquoise – the World Story of a fascinating Gemstone – Joe Dan Lowry.
    Een prachtig boek met heel mooie foto’s en goede uitleg. Ook een leuk boek als kado, of gewoon mooi voor op je leestafel of salontafel. De schrijver heeft ook een 1e boek op zijn naam staan, die volgens kenners ook een must-have is.

     

    1 comment to Turkoois Special

    • Bekend bij KW

      Hallo,
      Ik ben op zoek naar een mooi stuk natuur-echte turkoois, ongeveer een (niet al te grote) handpalm vullend. Ik had een heel echt uitziend stuk gekocht, maar kreeg energetisch geen kontakt met de steen. Toen heb ik er een
      gat in geboord, tot 15 mm diep, en kwam er alleen maar heel
      bleek mintgroen boorpoeder uit, terwijl hij aan de buitenkant mooi hemelsblauw was…. Ik vermoedde het al; balen. Ik wil graag een ECHTE, ONBEWERKTE, liefst met pyriet-sporen ….
      Kunt u mij aan zo een stuk helpen?